Aktualności

I Zabierzowskie EKO Forum

28 listopada odbyło się w Sali obrad Urzędu Gminy Zabierzów I Zabierzowskie EKO Forum. Jego organizatorami byli Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Gminy Zabierzów i Stowarzyszenie Homini et Terrae z Zabierzowa.

Do udziału w Forum zaproszeni zostali radni, sołtysi, przedstawiciele organizacji pro senioralnych, druhowie z OSP, uczniowie szkół podstawowych oraz gimnazjum z terenu Gminy Zabierzów a także kierownicy referatów ochrony środowiska z gmin powiatu krakowskiego i przedstawiciele zarządu stowarzyszenia Metropolia Krakowska.

Moderatorem Forum był redaktor Zbigniew Bartuś z Dziennika Polskiego a w prezydium zasiedli: radny sejmiku Województwa Małopolskiego, były wicemarszałek Wojciech Kozak, zastępca wójta Gminy Zabierzów Bartłomiej Stawarz,  Piotr Janowski kierownik zespołu klienta indywidualnego Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, prezes Krakowskiego Alarmu Smogowego Andrzej Guła, kierownik Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Gminy Zabierzów Anetta Kucharska, dyrektor Szkoły Podstawowej w Rząsce Monika Musiał­ Taźbirek, przedstawiciel stowarzyszenia Homini et Terrae redaktor Gabriela Kucharska, pełnomocnik Jurajskiej Izby Gospodarczej ds. ochrony środowiska Artur Półtorak, komendant komisariatu policji w Zabierzowie komisarz Mariusz Świda. W forum wziął również udział Przewodniczący Rady Gminy Zabierzów Henryk Krawczyk oraz Radni Gminy Zabierzów.

Forum otworzył, witając gości, zastępca wójta Bartłomiej Stawarz. Po nim głos zabrał Zbigniew Bartuś informując uczestników Forum iż w tym roku w Małopolsce z powodu zanieczyszczenia powietrza umrze 4­5 tysięcy osób. Podkreślił wagę problemu informując, że nasz region z uwagi na jego usytuowanie jest szczególnie narażony na zagrożenie smogiem. Poinformował także, iż nigdzie w Europie poza Polską nie sprzedaje się węgla tak złej jakości. Kopalnie na węglu zarabiają około 300 mln rocznie. A leczenie chorych z powodu zanieczyszczenia środowiska w skali kraju kosztuje 10­15 razy więcej. Dlaczego tak się dzieje? To kolejna paranoja związana z podejściem rządzących do tematu zanieczyszczenia środowiska. W Małopolsce przodujemy także w chorobach płuc. Drugim problemem są samochody, w dużej ilości stare, często z wyciętymi filtrami cząstek stałych. Taki samochód truje tak jak 2000 aut z zamontowanym filtrem.

Kolejno Wojciech Kozak kontynuował temat złej jakości węgla. Kopalnie wydobywają floty, koncentraty mułowe i taki produkt, który w innych krajach jest stosowany jako podsypka budowlana, w Polsce jest sprzedawany jako paliwo. Tu interes społeczny kłóci się z interesem producentów węgla. Małopolska jest piękna, ale ma ogromnie zanieczyszczone powietrze. Odbija się to oprócz zdrowia mieszkańców, także na kłopotach z eksportem żywności z Małopolski na teren np. Niemiec. Podważane są walory zdrowotne żywności podobno ekologicznej, ale wyprodukowanej w regionie o wielkim zanieczyszczeniu powietrza.   W Polsce mamy najwięcej zmarnowanej energii. Ogrzewamy powietrze. Marnotrawimy ciepło. W dobrze ocieplonym domu jest w lecie chłodno a w zimie ciepło. Od 2016 roku miały być budynki użyteczności publicznej budowane jako domy pasywne, które zużywają mało energii. Potrzeba rewolucji w myśleniu decydentów i w naszych głowach.

Przedstawiciel WFOŚ zapoznał uczestników forum z programem „Czyste powietrze”. Jego celem jest poprawa efektywności energetycznej zmniejszenie lub uniknięcie emisji zanieczyszczeń powietrza pochodzących z jednorodzinnych budynków mieszkalnych. Dyskutowano nad tym aby ten program był bardziej zakorzeniony lokalnie. Dopóki rząd nie da środków gminom to program będzie kulał. Tylko na poziomie gminy znane są najlepiej potrzeby mieszańców.

Kierownik Anetta Kucharska podczas swojej prezentacji poinformowała o inwentaryzacji źródeł ogrzewania. Na terenie gminy Zabierzów mamy około 2800 kotłów do wymiany. Kupujemy oczyszczacze powietrza dla szkół, promujemy akcje informacyjne, organizujemy spotkania z lekarzami, prelekcje na temat zanieczyszczenia środowiska. Problem likwidacji niskiej emisji jest globalny. Nie da się tego zrobić na raz. Zmieniamy świadomość mieszkańców. Efekt ekologiczny będzie następował powoli.

Dyrektor Monika Musiał­ Taźbirek zaprezentowała sukcesy kolejnych edycji gminnego konkursu dla dzieci i młodzieży pod nazwą „Smog – zmieńmy to”. Konkurs jest kontynuowany i cieszy się ogromnym powodzeniem u dzieci.

Prezes Andrzej Guła reprezentując Polski Alarm Smogowy mówił o potrzebie likwidacji problemu zanieczyszczenia powietrza w Polsce. Nie jest to problem teoretyczny lub wyimaginowany. 45 tys ludzi rocznie w Polsce umiera z powodu zanieczyszczenia powietrza. Główną przyczyną zanieczyszczenia w Polsce jest niska emisja. Odpowiada ona za 90% emisji beznoapirenu.  Zaprezentował film pokazujący twarz polskiego smogu. Dotyczył on systemu informowania. W Polsce alarm smogowy ogłasza się przy stężeniu 300 mikrogramów pyłu na metr sześcienny a we Francji przy 80 mikrogramów. Jak to zmienić żebyśmy za kilka lat oddychali powietrzem czystym. Po pierwsze wymiana kotłów starych i nieefektywnych. Trzeba zmobilizować mieszkańców do wymiany starych kotłów węglowych które emitują 10 razy więcej pyłów. Polskie domy to wampiry energetyczne. 70% domów ma zły stan energetyczny, a 40% jest nie ocieplonych. KAS włączył się do inicjatywy razem z NASK i instaluje się czujniki pyłu wewnątrz szkół i domów i razem z nimi tablice informacyjne.

Komisarz Mariusz Świda zapewnił o współpracy policji z gminą dotyczącej walki ze smogiem. Komisariat otrzymuje kilka zgłoszeń tygodniowo o spalaniu śmieci. W roku ubiegłym było 51 kontroli policji i pracownika gminny. Prowadzone są działania prewencyjne jednak policja potrzebuje wsparcia w swoich działaniach.

Pełnomocnik JIG Artur Półtorak poinformował iż od 4 listopada weszły w życie nowe normy jakości węgla. Problem jest w pobieraniu próbek węgla do analizy. Trzeba do tego fachowców aby próbka węgla była reprezentatywna.   Paliwo będzie musiało spełniać normy jakości i sprzedawca będzie musiał wystawić świadectwo jakości.

Gabriela Kucharska stwierdziła iż palimy papierosy, nie paląc papierosów. Oddychając zanieczyszczonym powietrzem przyjmujemy do organizmu ilość toksyn odpowiadającą wypaleniu 7 papierosów dziennie. Przypomniała także o występującym na naszym terenie problemie spalania odpadów powstałych przy produkcji mebli. Mówiła o kampanii „Smog zmieńmy to” jako o przykładzie wspaniałej akcji edukacyjnej dla dzieci.

Przewodniczący rady gminy Henryk Krawczyk zasygnalizował problem braku środków finansowych u mieszkańców, którzy informują, że nie stać ich na stosowanie ekologicznego paliwa. Rząd musi znacząco obniżyć koszty gazu.

Redaktor Zbigniew Bartuś odpowiadając przewodniczącemu rady stwierdził ponownie, że pieniądze rządowe na walkę ze smogiem powinny trafiać bezpośrednio do gmin, gdyż tam wiedzą najlepiej jak i komu je przekazać. My jako obywatele musimy naciskać rządzących aby tak się stało.

Podsumowując obrady forum zastępca wójta Bartłomiej Stawarz poparł wniosek poprzedników o sensowności przekazania środków z programu „Czyste powietrze” bezpośrednio do gmin.

Forum odbyło się w ramach kampanii edukacyjno – ­informacyjnej, prowadzonej w projekcie pn. Promowanie niskoemisyjnych strategii – realizacja programu niskiej emisji w zakresie wymiany palenisk domowych na terenie Gminy Zabierzów, współfinansowanym w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020.

Tekst: Homini et Terre

Zdjęcia: W.Wojtaszek

 

Relacja z Zabierzowskiego Eko Forum w Kronice TVP Kraków (od 15 minuty, 15 sekundy):

https://krakow.tvp.pl/40186909/28112018-1830

 

Relacja w Dzienniku Polskim:

https://dziennikpolski24.pl/pod-krakowem-normy-smogu-sa-drastycznie-przekroczone-zabierzowskie-eko-forum-zdjecia/ar/13701669?fbclid=IwAR1Bf6zBtZvtcDoZ0gddjVx_ys0TsJa3IuDpuE5cEf4kod77un60tJaUTOU